Sơn mài sản phẩm độc đáo của người Việt

Sơn mài là một trong các chất liệu hội họa ở Việt Nam. Nó là sự tìm tòi và phát triển kỹ thuật của nghề sơn (nghề sơn ta) thủ công truyền thống của Việt Nam thành kỹ thuật sơn mài. Tuy nhiên, kỹ thuật mài là điểm khác biệt lớn giữa đồ thủ công mỹ nghệ nước ngoài và tranh sơn mài Việt Nam.


Thị trường hiện nay khan hiếm sản phẩm sơn mài truyền thống

Tranh sơn mài sử dụng các vật liệu màu truyền thống của nghề sơn như sơn then, sơn cánhgián làmchất kết dính, cùng các loại son, bạc thếp, vàng thếp, vỏ trai, vỏ trứng, ốc, cật tre... vẽ trênnền vóc màuđen. Sơn mài không chỉ được làm trên cốt gỗ, tre, cói, nhựa, composit, gốm mà còn làm trên giấy.Chính xáclà bột giấy được ép cường độ cao thành một thứ gỗ nhẹ. Dùng để làm các loại hộp hay khay uốngtrà… Các phôigiấy đạt độ chính xác cao nhưng lại làm trong xưởng hết sức thủ công.


Muốn lớp sơnmàu vừa vẽkhô, tranh phải ủ trong tủ ủ kín gió và có độ ẩm cao. Muốn nhìn thấy tranh lại phải mài mòn đimới thấyhình. Tranh có thể được vẽ rồi mài nhiều lần tới khi đạt hiệu quả mà họa sĩ mong muốn. Sau cùnglà đánh bóngtranh.


Có thể nhắc đến bức tranh sơn mài đầu tiên của Trần Quang Chân trên bình phongCành trebóng nước năm 1934. Nhưng phải kể đến họa sỹ Nguyễn Gia Trí, người dẫn đầu thời kỳ cực thịnh củatranh sơnmài (1938-1944) với những tác phẩm tiêu biểu như Cảnh nông thôn (1939), Thiếu nữ bên cây phùdung(1944).


Cũng như nhiều nghề khác, nghề làm tranh sơn mài phát triển ở các làng quênhư làng TháiHạ, Thanh Trì, Hà nội, Làng Tương Bình Hiệp ở Chánh Nghĩa, Phú Cường, Tương Bình Hiệp, Tân An,Định Hòa,Bình Dương, Tiên Sơn – Bắc Ninh…


Làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp ở phường TươngBình Hiệp, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương nổi danh là chiếc nôi của ngành sơn mài mỹ thuật. Trải qua nhiềuthăng trầmtrong kinh tế thị trường, làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp đang dần khởi sắc.


Tạikhu bảo tồn vàtrưng bày sản phẩm của cơ sở sơn mài Ðịnh Hòa, nghệ nhân ưu tú Trương Quan Tịnh, chủ cơ sở chobiết, sảnphẩm sơn mài hiện nay có hai dạng: Dạng hiện đại theo nhu cầu thị trường và dạng truyền thốngthể hiện néttinh hoa của nghệ thuật sơn mài. Dù hàng sơn mài đã có nhiều thay đổi để thích nghi với nhu cầuthị trườngnhưng chúng tôi vẫn duy trì quy trình sản xuất với 12 đến 15 nước sơn bằng sơn ta truyền thống.Ðây là cáigốc truyền thống sơn mài Tương Bình Hiệp.


Trải qua nhiều thế hệ, các cơ sở tại làngnghề vẫn giữđược nét đẹp truyền thống, đó là sự tinh xảo, nhẹ nhàng thanh thoát, đậm đà tính cách Á Ðông.Làng nghề cũngcó khả năng sản xuất đa dạng nhiều loại sản phẩm sơn mài, từ những bức tranh nghệ thuật đến cácsản phẩmtrang trí như: Bình, lọ, dĩa, vòng tay, hộp... Thông qua nhiều phương pháp thể hiện như: Sơn màisơn lộng,sơn mài vẽ mỏng, sơn mài khoét trũng, sơn mài đắp nổi, sơn mài cẩn trứng, sơn mài cẩn xà cừ, cẩnốc... kếthợp trên nhiều chất liệu khác nhau như gỗ, gốm, tre..., sản phẩm sơn mài tiếp tục mở rộng xuấtkhẩu sangnhiều thị trường khó tính.


Làng nghề thủ công truyền thống sơn mài Cát Đằng, huyện ÝYên (NamĐịnh) nổi tiếng với sản phẩm truyền thống là sơn mài trên gỗ (chủ yếu là ngai, ỷ, kiệu, đồ tếlễ, thờ cúng).Hiện sản phẩm sơn mài Cát Đằng rất đa dạng, chủ yếu là đồ gia dụng gia đình, đồ trang trí nộithất: Bình,lọ, tranh, phù điêu... Sản phẩm có nguồn gốc từ Cát Đằng không những được tiêu thụ mạnh trongnước mà cũnglà mặt hàng xuất khẩu, được ưa chuộng tại nhiều thị trường khó tính như: Mỹ, EU, Nhật Bản, Ngavà các nướcASEAN.


Có được thành công này, những nghệ nhân Cát Đằng đã sáng tạo ra cách làm sơnmài trên nứa,một sự kết hợp kinh nghiệm lâu đời và chất liệu mới, để tạo ra sản phẩm độc đáo được khách hàngưa chuộng.Nghề sơn mài đã và đang có vị trí, vai trò quan trọng trong đời sống của người dân làng CátĐằng, giải quyếtphần lớn lao động trong làng và lao động ở các vùng lân cận, tăng thu nhập, cải thiện đờisống.


Trướcthay đổi của kinh tế thị trường và sự cạnh tranh của nhiều sản phẩm nhập ngoại, sơn mài khôngcòn vị trí“độc tôn” về tranh, ảnh. Thị trường hiện nay có nhiều sản phẩm sơn mài hiện đại, dễ làm nhưngkhan hiếm sảnphẩm truyền thống. Ðể hỗ trợ làng nghề sơn mài phát triển, chính quyền địa phương đang triểnkhai dự án pháttriển du lịch liên kết với làng sơn mài, xây dựng nhãn hiệu tập thể, hỗ trợ vốn để các cơ sở sảnxuất bảođảm môi trường...


Cái khó của làng nghề hiện nay là thế hệ trẻ không còn đam mê vớinghề sơn mài,phần lớn họ chọn vào làm việc tại các khu công nghiệp. Làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp hiệnnay chỉ còn 90cơ sở và doanh nghiệp sản xuất, giải quyết việc làm cho 1.896 lao động. Trong khi đó, những sảnphẩm truyềnthống có giá trị văn hóa, thể hiện nét tài hoa của người thợ đã bị người từ các nơi khác đến tìmmua hết.Nhiều bức tranh giá hàng chục triệu đồng, có bức tranh lên tới cả chục nghìn USD.


Nghệ nhân Ưu tú Lê Bá Linh (Tương Bình Hiệp, Bình Dương) chia sẻ, mức lương của thợ sơn mài hiện nay bình quân khoảng 7,5 triệu đồng/tháng. Nếu yêu nghề, đam mê và học nghề đến nơi đến chốn, thì người thợ có thể sống tốt và làm giàu được bằng nghề của mình.

Nguồn tuoitre

Chúng tôi chuyên cung cấp sơn mài cao cấptranh son mai. Liên hê  0948.379.008 - 0985.91.31.81 để được chúng tôi tư vấn hoàn toàn miễn phí

  • Mr Lộc (Manager) 0948.379.008

  • Mr Bình (Miền Nam) 0985.913.181

  • Mrs Hương (Đồ Gỗ Khảm Trai) 0943.586.622